पुरुषांना देखील स्तनांचा कर्करोग होऊ शकतो (Not ...

पुरुषांना देखील स्तनांचा कर्करोग होऊ शकतो (Not Only Women, But Men Can Also Be Affected By Breast Cancer)

जगभरात कर्करोगाचे प्रमाण वाढत आहे. विशेषतः स्त्रियांमध्ये विविध प्रकारचे कर्करोग आढळून येतात. विविध अवयवांना कॅन्सरची लागण होते. अन्‌ कॅन्सरग्रस्त रुग्णाला जीव नकोसा होतो. पुरुषांमध्ये पोटाचा, घशाचा, तोंडाचा, अन्ननलिकेचा कॅन्सर असे प्रकार आढळून येतात. मात्र आता स्त्रियांप्रमाणेच पुरुषांमध्ये देखील स्तनांचा कर्करोग होत असल्याचे आढळून आले आहे. परुषांमध्ये स्तनांच्या कर्करोगाचे प्रमाण स्त्रियांच्या कर्करोगाच्या एकूण संख्येपैकी १ टक्का आहे. तरीपण पुरुषांनी ही बाब दुर्लक्ष करून चालणार नाही.

डॉ. मेघल संघवी, ब्रेस्ट कॅन्सर सर्जन, वोक्हार्ट हॉस्पिटल, मुंबई सेंट्रल यांच्या मते स्त्रियांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाच्या तुलनेत पुरुषांमध्ये स्तनाचा कर्करोग फारच दुर्मिळ असल्याने आणि त्यांच्या स्तनाच्या ऊतींच्या हार्मोनल वातावरणामुळे पुरुषांना स्तनाचा कर्करोग होण्याची शक्यता महिलांच्या तुलनेत नेहमीच कमी असते परंतु गेल्या दशकभरात आम्ही पुरुषांमध्ये स्तनाचा कर्करोग पाहिला आहे. स्तनाच्या कर्करोगाची संथ वाढ होणे हे आरोग्याबद्दलची जागरूकता वाढवल्यामुळे शक्य झाले आहे.

अनुवांशिक बदल/म्युटेशन्स जे वाढत आहेत, ते आरोग्य संस्थांद्वारे चांगल्या डेटा देखभालीमुळे देखील असू शकतात तर भारतासारख्या विकसनशील देशांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाची प्रकरणे कमी नोंदवली जातात. तर ग्रामीण भागात जनजागृतीचा खूपच अभाव आहे.

पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाची चिन्हे आणि लक्षणे स्त्रियांप्रमाणेच असतात.

1) वेदनारहित स्तनाची गाठ

२) स्तनाचा आकार किंवा ऊतक वाढणे

३) स्तनाग्र स्त्राव विशेषत: रक्ताचे डाग असतात

4) त्वचेतील बदल आणि स्तनाच्या त्वचेवर सूज येणे

5) सुस्पष्ट ऍक्सिलरी नोड्स

हे पुरुषांमध्ये ओळखणे खूप सोपे आहे कारण ते स्तनाच्या ऊतींच्या कमतरतेमुळे ठळक लक्षणे बनतात. अन्यथा पुरुषांमध्ये वरील जोखीम घटक, चिन्हे आणि लक्षणांबद्दल जागरूकता पसरवणे आणि लोकांमध्ये स्वयं-स्तन तपासणीचा प्रसार करणे आवश्यक आहे आणि उच्च जोखमीच्या श्रेणीत येणाऱ्यांमध्ये दरवर्षी क्लिनिकल स्तन तपासणीसाठी पुढे येण्यास प्रोत्साहित करणे आवश्यक आहे.

शेवटी, पुरुषांना स्तनाचा कर्करोग होत नाही ही सर्वात मोठी समज खोडून काढली पाहिजे. तर  पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगावर कोणताही इलाज नाही ही दुसरी समज, पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाचा उपचार स्त्रियांप्रमाणेच आहे, शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी, रेडिएशन थेरपी आणि हार्मोन थेरपीच्या टप्प्यावर आधारित बहुविध उपचार पद्धती आहे.

स्तनाचा कर्करोग बरा होणे आवश्यक आहे आणि त्यामुळे कारणे, जोखीम घटक, लक्षणे याविषयी जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे म्हणूनच स्क्रीनिंग किंवा आरोग्य तपासणीसाठी डॉक्टरांचा केव्हा आणि किती लवकर संपर्क साधावा हे फार महत्त्वाचे आहे.